دکتر سید رسول ابطحی

دکتری: دکتری تاریخ محلی دانشگاه اصفهان
کارشناسی ارشد: تاریخ ایران باستان، دانشگاه تهران
کارشناسی: زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

مانیفست تاریخ محلی

مانیفست تاریخ محلی "لویی لیوت" طی شش اصل تلاش دارد تا چارچوبی نظری برای تاریخ محلی ارائه دهد و ضمن بیان تمایز آن با تاریخ عمومی، فواید آن را مشخص نماید.
پیوست‌ها
  نوشتار زیرخلاصه ای از مقاله ی پاول لویی لیوت (Paul Leui lliot ) (1897-1987م) اندیشمند فرانسوی مکتب آنال با عنوان "A Manifesto: The Defense and Illustration of  Local History"  می باشد. در این مقاله نویسنده تلاش دارد تا طی شش اصل از تاریخ محلی دفاع نماید و چارچوبی تئوریک برای آن مشخص نماید.
   اصل اول اینکه تاریخ اقتصاد محلی به ما کمک می کند تا پاره ای از ویژگی ها و مشکلات بنیادی زمان حاضر در حیطه ی اقتصاد را درک نماییم و البته به همین شکل هم می توان مشکلات آینده را در پرتو مسائل حال دید، مسائلی از قبیل استعدادهای مردم مناطق گوناگون، نیروی کار موجود، فعالیت های خاص هر منطقه، رشد متفاوت اقتصادی آنها و نظایراینها که بر آینده ی ما تأثیرگذار خواهند بود. براین اساس چنان چه تاریخ محلی هر منطقه ای در طول صد سال گذشته مطالعه گردد، می تواند در برنامه ریزی های دولتی برای حال و آینده ی کشور مفید باشد.
   بنابراین پیش بینی های برنامه ریزان اقتصادی جزیی جدایی ناپذیر ازتاریخ است، چرا که نمی توان بدون آشنایی با فراز و نشیب های عرصه های گوناگون اقتصادی کشور در مناطق مختلف برای آینده ی اقتصاد کشور، برنامه ها و هدف هایی را تعریف کرد و به همین شکل سیاست هم جزئی جدائی ناپذیر از تاریخ می گردد. در این زمینه مطالعات محلی برای آشنایی با موانع موجود بر سر راه تشکیل جامعه ی مدنی و مشارکت مردمی در امر سیاست در مناطق مختلف اجتناب ناپذیر است.
  اصل دوم: تاریخ محلی یک تاریخ کیفی است و نمی توان آن را با آمار بیان کرد. به دو علت؛ اول اینکه آمارها همواره در معرض جعل و دستکاری هستند و بنابراین قابل اعتماد نمی باشند. در نظر بگیرید که صاحبان صنایع به منظور پرداخت مالیات کمتر، درآمد خویش را کمتر از میزان موجود اعلام می کنند و یا خانواده ها برای دریافت یارانه از اعلام میزان واقعی درآمد و ثروت خویش ابا دارند. همچنین در نظر بگیرید آمارهای متفاوت و گاه ضد و نقیضی که توسط ارگان های مختلف دولتی درباره ی نرخ تورم، رشد اقتصادی، خط فقر و ... در یک زمان ارائه می گردد.
   دوم اینکه آمارهایی که اعلام می گردند در سطح محلی قابل استفاده نیستند چرا که تفاوت های کیفی بین مناطق گوناگون آن قدر زیاد است که یک مورخ محلی را در صورت استفاده از این آمارها به گمراهی می کشاند. مثل تفاوتی که بین قیمت محصولات کشاورزی در بازار و قیمت واقعی که هر کشاورز از فروش آن محصولات دریافت می کند، وجود دارد. یا تفاوتی که بین سطح درآمد، میزان رفاه و خط فقر در هر منطقه با توجه به تفاوت میزان سرمایه گذاری ها و توانایی های مردم آن منطقه موجود است. بنابراین یک مورخ محلی در برخورد با این آمارها باید محتاط باشد و تفاوت های موجود بین مناطق مختلف را لحاظ کند.
   اصل سوم : تاریخ محلی مستلزم انعطاف پذیری خاصی است. از آنجا که تاریخ محلی بر یک مکان خاص در زمانی خاص، نزدیک به حال تمرکز می کند، به نظر می رسد برای اینکه بتواند به عنوان یک شاخه ی مستقل از تاریخ باقی بماند، چاره ای جز آزادی حرکت از نظر موضوع در آن حیطه ی خاص و مشخص شده ندارد. هر چند می توان مطالعات محلی را در طول زمان محدود نکرد و برخلاف دستورالعمل های آکادمیک ریشه های مسأله ی مورد تحقیق را تا زمان های گذشته و اثرات آن را تا زمان حال بررسی کرد.
   اصل چهارم: تنها بعد از قبول این اصل تحلیلی اجتناب ناپذیر که تاریخ محلی، تاریخ ساختارهای بخش ها و مناطق مختلف است، می توانیم دست به ترکیب و ایجاد نظریه های جدید بزنیم. توضیح اینکه مشکلات خاص یک منطقه باید به شکلی عمیق در رابطه با عناصردائمی و تأثیرگذار آن منطقه بررسی شود. چنین مطالعه ای بدون شک ما را قادر می سازد که پیش فرض ها و تعصبات سنتی خود را درباره ی یک منطقه کنار گذاشته و از بررسی عوامل تأثیرگذار دائمی و موقت به تعمیم ها و قواعدی کلی که فراتر از آن منطقه هستند، برسیم. چنین رهیافتی به این علت توصیه می شود که در برخی موارد مدلی از تاریخ عمومی برای فهم مسائل یک محل پیدا نمی شود و یک مورخ محلی مجبور است خود متناسب با شرایط محل، فرضیات و قواعد مخصوص به خویش را ابداع نماید.
  اصل پنجم: تاریخ محلی باید به شکل ملموس و فزاینده ای به سمت زندگی روزانه و امور کارکردی گرایش یابد. تاریخ اموری مانند غذا، بهداشت، سرپناه و مسائل اجتماعی یا تاریخ توزیع آب در شهرها و روستاها و مشکلات مربوط به آن یا تاریخ نان و مسائل مرتبط با آن و ... . به قول مارک بلوخ :" چه کسی می تواند باورکند که ادارات برق هیچگونه آرشیوی ندارند یا گزارشی از مصرف برق و نموداری از توسعه ی شبکه های خویش ندارند؟ تاریخ توسعه ی برق هنوز نوشته نشده است." از این دیدگاه تاریخ محلی نه تنها تاریخ امور مادی و ملموس زندگی است بلکه به تاریخ امور نادیدنی زندگی انسان ها، روندها و نگرش ها هم می پردازد مثل دیدگاه مردم نسبت به زندگی، مرگ، پول، اختراعات و مانند آن. در این رابطه باید متذکر شد که هرچند تاریخ امور یاد شده را متخصصان رشته های دیگر هم می توانند بنویسند مثل تاریخ پزشکی به وسیله ی یک پزشک یا تاریخ مهارت های تکنیکی به وسیله ی یک مهندس، اما این افراد در صورتی در کار خود موفق می شوند که بخواهند چنین تاریخی را در یک منطقه ی کوچک با یک عشق شخصی به منطقه ی خویش بنویسند، در غیر این صورت نگارش چنین مواردی در شهرهای بزرگ احتیاج به تجارب محلی نگاری و انگیزه های تاریخ نگاری به عنوان یک حرفه دارد.
  اصل ششم: از آنجا که تاریخ محلی تاریخی متمایز است، این تاریخ باید تفاوت پیشرفت ها را در بعد ملی در مقایسه با بعد محلی آن اندازه گیری نماید. همچنین تاریخ محلی باید بتواند اطلاعاتی خاص درباره ی سطح پیشرفت اقتصادی یا سیستم بانکداری در یک منطقه و همچنین در مورد سطح کیفی اقتصادهای محلی مانند نساجی یا قالی بافی ارائه دهد. این اطلاعات به ما کمک می کند تا از چگونگی گسترش دانش فنی در یک منطقه و همچنین میزان مقاومت هایی که در برابر فن آوری صورت می گیرد، آگاه گردیم. از آنجا که سطح پیشرفت در مناطق مختلف و الگوی عمومی پیشرفت هنوز به طور نسبی نامشخص است، بنابراین این تاریخ متفاوت نیز مشکلات خاص خود را دارد. اما در عین حال باید در نظر داشت که تحلیل این تفاوت ها حتماَ برای ما مفید خواهند بود، چرا که تفاوت پیشرفت ها به شکلی قابل ملاحظه به عوامل روان شناختی و جامعه شناختی غیر قابل اندازه گیری بستگی دارند که خود این عوامل نیز از یک تاریخ ناملموس روزانه ناشی می شوند و در عین حال چنین مطالعاتی از علل رشد یا رکود در جامعه حتماَ برای اقتصاددانان جذاب خواهند بود.
  با چنین نگرشی نسبت به تاریخ محلی جا دارد که مطالعات محلی را تشویق و ترغیب نمود و آنها را در بحث های رادیو و تلویزیون در دسترس عموم قرار داد و اطلاعات حاصل از آن را منتشرکرد، زیرا می توانند مدارک و منابعی مفید برای جغرافی دانان، اقتصاددانان، جامعه شناسان و دیگر متخصصان علوم مختلف باشند.  
+ آدینه ۲۶ دی ۱۳۹۳ ساعت ۲۲:۲۰
نظرات
دکتر مهدی احمدی اختیار
دکتر مهدی احمدی اختیار، جناب آقای ابطحی تلاش های شما در باب تهیه ی مطالب مفید و کیفی قابل تقدیر و تحسین می باشد.
یکشنبه ۲۸ دی ۱۳۹۳ ساعت ۱۹:۱۲
دکتر سید رسول ابطحی
دکتر سید رسول ابطحی، تشکر، بهینه این است که مطالب درج شده مورد نقد و بررسی دوستان قرار گیرد.
سه‌شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۳ ساعت ۰۰:۲۵
نظر شما
نام:
ایمیل : * نمایش داده نمی‌شود
نظر شما: